با گسترش استفاده عموم مردم از دوربین های مداربسته آگاهی از قوانین نصب و موارد ممنوع این موضوع اهمیت دارد. برخی از افراد برای حفاظت از دارایی و حریم زندگی خود دوربین مداربسته در منزل نصب می کنند. اما بی اطلاعی از قوانین و مجازات نصب دوربین در منزل موجب دردسر آنها می شود. به طور کلی نصب دوربین مداربسته جرم نیست و افراد می توانند در محل کار و زندگی خود دوربین نصب کنند. اما شرایط خاص و ضوابطی وجود دارد که در صورت عدم رعایت آن موجب جرم شناخته شدن آن شود. در این مقاله سعی داریم به قوانین و مجازات نصب دوربین مخفی در منزل بپردازیم.

قوانین نصب دوربین مخفی در منزل

در اصل ۲۲ قانون اساسی آمده است: «حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند.» به این معناست که نصب دوربین مداربسته به صورت نوعی تعرض به حیثیت و حقوق اجتماعی افراد است. لذا در صورت انجام چنین کاری با افراد عامل برخورد می شود. همچنین اصل ۲۵ قانون اساسی این  گونه بیان می کند که: «بازرسی و نرساندن نامه ها، ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی، افشای مخابرات تلگرافی و تلکس، سانسور، عدم مخابره و نرساندن آنها، استراق سمع و هرگونه تجسس ممنوع است مگر به حکم قانون.» با توجه به این اصل موضوع استراق سمع و تجسس صریحاً ممنوع اعلام شده است. می توان نصب دوربین مخفی در منزل به صورت غیرمجاز را یکی از مصادیق استراق سمع و تجسس دانست.

جرم نصب دوربین مخفی

در ماده ۳۶ حقوق شهروندی چنین آمده است: «حق هر شهروند است که حریم خصوصی او محترم شناخته شود. محل سکونت، اماکن و اشیاء خصوصی و وسایل نقلیه شخصی از تفتیش و بازرسی مصون است، مگر به حکم قانون.»

ماده ۷۴۵ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات چنین بیان کرده است: «هرکس به وسیله سامانه­ های رایانه­ ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او، جز در موارد قانونی منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.»

قانون استفاده از دوربین مخفی

نصب دوربین مداربسته مخفی در هر مکانی (در محیط های مشاع یا خصوصی) نیازمند دریافت مجوز است. در صورت شکایت برای نصب دوربین مخفی حتی در منزل خود فرد، این موضوع می تواند به پرداخت جریمه سنگین یا پیگرد قضایی منجر شود.

در قوانین نصب دوربین مداربسته برخی از مکان­ ها به علت ماهیت و شرایطی که دارند، مکان مجاز محسوب نمی شوند. به عنوان مثال استخرها، تالارهای عروسی و… کسی اجازه نصب دوربین مداربسته نخواهد داشت. در نتیجه در صورت نصب دوربین، این کار جرم شناخته شده و با فرد مجرم به شدت برخورد خواهد شد. این موضوع شامل نصب دوربین مخفی و نصب دوربین مداربسته غیر مخفی می شود. ضمن اینکه اگر محتوا و تصاویر دوربین پخش شده باشد، أشد مجازات را برای فرد خاطی در نظر می گیرند.

دریافت مجوز نصب دوربین مخفی

برای دریافت مجوز نصب دوربین مداربسته در مکان های غیر مجاز و یا با شرایط خاص چه باید کرد؟ نصب دوربین مداربسته در مکان های عمومی توسط مرجع قانونی و محل کار توسط کارفرما، محوطه های بدون منع قانونی نیازی به مجوز ندارند. اما برخی اماکن به لحاظ قرار گیری در مکان های نظامی، استراتژیکی و… نیاز به مجوز است.  هدف از نصب دوربین نظارت و حفاظت از آن مکان است. بنابراین بعد از ارائه شکایت نسبت به تخریب، تهدید و یا خطرات امنیتی، ضرورت نصب دوربین مداربسته را مطرح می کنید. به کجا؟ به نیروی انتظامی یا مراجع قضایی که می توانید در رابطه با دریافت مجوز نصب دوربین مداربسته در محل اقدام کنند.

نصب دوربین مداربسته در مشاعات

اگر برای محافظت از ساختمان مسکونی خود قصد نصب دوربین مداربسته دارید باید قاعده نصب دوربین در مشاعات را بدانید. مشاعات مانند حیاط ساختمان، پارکینگ، راه پله و غیره که برای نصب دوربین نیاز به تائید کتبی از اعضای مجمع ساختمان است. با تائید مجمع مبنی بر نصب دوربین مداربسته می توانید به این کار اقدام کنید. تائیدیه مجمع بر نظر منفرد ساکنین ارجحیت خواهد داشت. اگر در مسیر دریافت تائید مجمع مشکلی باشد، اعضای ساختمان می توانند از طریق دریافت مجوز کتبی اقدام به نصب دوربین در محیط های مشاعات کنند.

نصب دوربین مخفی در منزل

نصب دوربین مداربسته مخفی در منزل، آپارتمان، خانه و هر محل خصوصی یا عمومی ممنوعیت قانونی دارد. جدا از منافع و مدارکی که توسط دوربین مداربسته مخفی ثبت و ضبط می گردد این عمل باید با مجوز انجام شود. به طور کل تصویر برداری توسط دوربین مدار بسته مخفی جرم محسوب می شود.

منزل، خانه و آپارتمان یک مکان شخصی و خصوصی است بر طبق قانون نصب دوربین مداربسته مخفی در منزل و شنود جرم است. تنها در صورتی که برای این موضوع از مراجع ذیربط مجوز صادر شده باشد. در غیر اینصورت مجازات سنگینی برای عوامل این کار در نظر گرفته می شود. عموما فردی که قصد نصب دوربین مخفی در منزل را دارد هدفش جاسوسی است. بنابراین این دوربین را در وسایل و نواحی منزل جاسازی می کند. به عنوان مثال از وسایلی مانند ساعت، رادیو، قاب عکس و گلدان استفاده می کنند.

انواع دوربین مخفی در منزل

دوربین های مخفی معمولا برای پنهان شدن از ابعاد کوچکی ساخته شده اند. شکل ظاهری این دوربین ها نیز گاهاً مشابه وسایل دیگر مورد استفاده در منزل است. دوربین های پین هول یا مینیاتوری از این دست دوربین های مداربسته مخفی هستند. دوربین های سوزنی نیز نوع دیگری از دوربین های مخفی هستند که در نصب دوربین برای منزل به صورت مخفی به کار می رود. جدا از این دوربین های مداربسته که کوچک و قابل پنهان کردن هستند، دوربین هایی با اشکال مختلف طراحی شده اند.

دوربین مخفی پریزی

دوربین مداربسته کوچکی که به شکل پریز است، نصب آن به هیچ عنوان جلب توجه نمی کند. دوربین مداربسته مخفی پریزی روی دیوار نصب می شود و توسط دوربین مداربسته کوچکی که در مرکز بدنه پریز تقلبی قرار دارد فیلم برداری می کند. دوربین مداربسته مخفی پریزی توانایی ضبط و شنود صدا را  به خوبی دارد. برق این دوربین مخفی توسط سیم های پریز تامین می شود. تصاویر و صدا در حافظه و مموری کارتی که درون آن قرار دارد ذخیره می شود.

دوربین مخفی شارژری

نوع دیگری از دوربین مداربسته مخفی است که بشکل شارژر تلفن همراه طراحی شده. این شارژر در اصل یک دوربین کوچک و مخفی است. هنگام اتصال به پریز برق روشن و صدا و تصویر را دریافت می کند و روی حافظه خود ذخیره می کند.

 دوربین مخفی لامپی

دوربین مداربسته لامپی یکی دیگر از دوربین های مخفی است که ممکن است در منزل نصب شود. این دوربین حجم کوچکی ندارد اما به صورت مخفی قابل استفاده است. دوربین مخفی لامپی با لنز واید خود می تواند فضای بزرگ 360 درجه ای را تصویر برداری کند. این دوربین در محل لامپ نصب می کنند. همانند یک لامگ معمولی نیز روشنایی می دهد. اگر برای نظارت و حفاظت از منزل خود دوربین مداربسته لامپی نصب کرده اید می توانید از راه دور نیز دسترسی داشته باشید. به ویژه در زمان سفر و مواقعی که در خانه نیستید می توانید تصاویر دوربین مخفی لامپی را بر روی نرم افزار گوشی تلفن همراه خود مشاهده کنید. این دوربین مداربسته مخفی نیز تصاویر را بر روی SD کارت خود ذخیره می کند.